Kailan Dapat Palitan ang mga Inahin?

May ibang page para sa ibang tanong. Kung biglang tumigil ang isang inahin habang normal pa rin ang iba, bakit hindi nangingitlog ang manok ang basahin mo muna: broody, tubig, feeds, parasites. Nagsisimula ang page na ito pagkatapos mong matapos ang listahang iyon at wala kang nakitang kundi edad.

Hindi bumababa ang kinakain niya habang bumababa ang itlog

Magkatabi sa iisang table ng Hy-Line Brown Performance Standards Guide ng Disyembre 2025 ang dalawang column na kailangan mo. 110 hanggang 118 g/bird/day ang nakalimbag sa FEED INTAKE column. Hindi average iyon. Sa bawat isang week mula 28 hanggang 100, pareho ang nakasulat, at hindi ito gumagalaw kahit isang gramo sa buong haba ng standard. Ganito naman ang hen-day production column sa tabi nito:

Nakapirmi ang numerator at bumabagsak ang denominator. Isinusulat na mismo ng breeder ang resulta, kaya wala nang kailangang i-compute: 1.23 hanggang 1.28 kg ang feed consumption per 10 eggs sa window na 20 hanggang 60 weeks, at 1.29 hanggang 1.34 kg sa window na 20 hanggang 100 weeks. Iisang quantity, dalawang window, at 4.9 percent na mas maraming feeds ang sampung itlog ng matandang inahin.

Cage at controlled environment ang saklaw ng table sa itaas. Sa survey ni De Castro sa PJVAS, 87 sa 100 na commercial layer farm sa Pilipinas ay intensive open-sided, at walang inilalathalang Philippine hen-day figure para sa bakuran. Standard po iyan at hindi sukat sa bakuran.

Ilagay mo silang lahat sa isang sum at ito ang lumalabas: 3.93 na beses ang kita ng iisang manok na iyon sa peak kaysa sa kita niya sa week 100.

Ang presyo ng sako ang nagtatakda ng petsa, hindi ang edad

Isang inahin at isang araw lang ang saklaw ng sum. Hen-day rate na pinarami sa ₱6.74 per piece na PSA egg farmgate noong Hunyo 2026 ang kita, at 118 g na feeds sa kung magkano ang kilo ng sako ninyo ang gastos. Kapag pantay ang dalawa, wala nang naiiwan sa iyo ang manok na iyon.

Ganito gumagalaw ang break-even sa apat na presyo ng sako:

Sa 118 g/bird/day at ₱6.74 per piece. Sa 110 g/bird/day, 52.2, 58.8, 65.3 at 71.8% naman ang huling column.

Tingnan mo ang hilera ng ₱2,000. 70.0% ang kailangan niyang hen-day para mabayaran lang ang sarili niyang feeds, at 70.8% ang low end ng Hy-Line sa week 100. Walong ikasampu ng puntos ang natitira sa manok na iyon pagkatapos ng halos dalawang taon. Sa hilera ng ₱1,800, 63.0% lang ang kailangan at malayo pa siya sa dulo. Iisang manok, iisang table, dalawang magkaibang petsa.

Isang edad ang karaniwang sagot sa English na page, 72 hanggang 78 weeks, at wala akong nakitang document sa likod ng numerong iyon. Kahit totoo pa iyan, spec iyon ng manok at hindi sagot sa tanong mo: apat na petsa ang lumalabas sa iisang bird sa table sa itaas at ang naiiba lang sa apat ay ang sako.

Ang hindi ko masasabi ay kung alin sa apat na hilera ang sa inyo. Walang ahensiya sa Pilipinas ang naglalathala ng presyo ng finished feeds kada sako, at nakalista iyon bilang G-15 sa listahan ng kulang. Kaya axis ito at hindi value.

Gaano kabigat ang linyang iyon? Sa Philippine Poultry Layer Industry Roadmap (2022-2040) ng DA, “about 80 %of the Direct Cost is spent on feeds” sa isang layer operation. Walang ibang linya sa buong cost and return analysis na papalapit sa laki niyan.

“Replaced every two years” ang tanging Philippine na sagot

Isang document lang sa Pilipinas ang may nakasulat na interval, at hindi ito breeder guide. Nasa p. 47 ng roadmap, sa ilalim ng cost and return analysis: “about 80 %of the Direct Cost is spent on feeds while the next highest expense is the replacement pullets that are being replaced every two years.”

Dalawang taon. Mga 104 weeks kung mula sa pisa bibilangin. Iyan lang po ang mayroon, at galing iyan sa isang government roadmap na may Bureau of Animal Industry bilang coordinating office, hindi sa isang blog.

Pero may kasunod na pangungusap sa parehong page na hindi ko puwedeng ayusin para sa inyo.

Sinipi

On an average, about 80% of the pullets are expected to lay eggs 42 weeks in a year.

Dalawang basa ang kasya sa pangungusap na iyan. Puwedeng 80% ng pullet ang aabot nga sa pangingitlog, at 42 weeks kada taon ang haba ng pangingitlog nila. Puwede rin namang 80% ang hen-day rate sa loob ng 42 productive weeks. Magkalayo ang dalawa at hindi sinasabi ng document kung alin.

Isang bagay lang ang masasabi ko nang hindi humuhula. 80 weeks ng lay ang laman ng production table ng Hy-Line, mula week 20 hanggang week 100, at 41.6 weeks kada taon ng edad iyon. Malapit sa 42. Hindi iyon patunay na iisa ang tinutukoy ng dalawa.

Hindi lumiliit ang manok habang lumiliit ang kita niya

Sa p. 34 ng parehong roadmap, kasama ang “spent hens” sa listahan ng ibinebenta ng isang layer farm, katabi ng used sacks at ng off specifications na itlog. Revenue line siya sa budget ng DA, hindi basura, at hindi bumababa ang halagang iyon habang bumabagsak ang itlog. 1,955 g ang body weight ng Hy-Line Brown sa week 72 at 1,965 g sa week 100, sampung gramo sa loob ng 28 weeks. Sa Lohmann Brown-Classic naman, 2.06 kg ang published body weight sa dulo ng production, at ₱241.99 iyon sa ₱117.47 per kg liveweight na PSA layer chicken farmgate noong Hunyo 2026.

Bago mo gamitin ang numerong iyan: standard ng breeder sa cage ang bigat na pinarami ko, hindi sinukat na manok sa Pilipinas, at ganoon pa rin hanggang ngayon ang pillar page na tumangging mag-multiply nang wala ang Philippine liveweight na iyon. Estimate po ito, hindi presyo.

Ano naman ang kikitain mo sa paghihintay? 320 itlog kada hen housed ang Lohmann sa week 72 at 360 sa week 80. Apatnapung itlog sa 56 araw. Sa ₱6.74 per piece at sa illustrative na ₱1,800 sako, ₱31.71 ang natitira matapos bayaran ang feeds ng 56 araw na iyon. Dalawang buwang paghihintay para doon.

At may binabayaran ang paghihintay na hindi pera. 4.09 percent ang cumulative mortality ng Hy-Line sa week 72 at 8.60 percent sa week 100, kaya 4.51 na percentage point ng flock ang namamatay sa dagdag na 28 weeks at hindi na aabot sa gate. Sa 20 inahin, mas maliit pa iyon sa isang manok. Sa 200, siyam.

Huling babala tungkol sa ₱117.47. 199 na hilera ang layer chicken farmgate at 109 lang ang may laman: walang laman ang buong 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 at 2021. Hindi manipis, wala talaga. Naglathala ang PSA mula 2010 hanggang 2014, tumigil, at bumalik noong Enero 2022. At kapag naglalathala, gumagalaw: ₱71.00 noong Hunyo 2024 at ₱136.25 noong Disyembre 2024, halos doble sa loob ng anim na buwan. Hindi maliit na detalye ang buwan ng benta mo.

Pamoltingin ko na lang ba?

Ito ang unang naiisip ng marami, at may nakasukat na. 15 strain ang pinagpares nina Flock at Anderson (2016) mula sa 38th at 39th North Carolina Layer Performance and Management Tests: isang single cycle hanggang 52 plus 2 weeks, at isang molted flock hanggang 92 plus 2 weeks.

Walong sentimo kada manok kada taon ang bawas para sa Hy-Line Brown, at 37 sentimo ang dagdag sa average ng lahat ng brown-egg strain. Iyon ang buong kita ng molting sa loob ng isang taon. Amerika iyan, conventional cage, 2016, US dollar, at US$4.00 ang assumed presyo ng pullet, kaya direction of effect ang mababasa doon at hindi presyo sa Pilipinas. Ganito rin ang konklusyon ng mga may-akda:

annual egg production will always be higher and egg income over pullet and feed cost seldom lower if the single cycle is extended to about 60 weeks of production

May pangalawang tanong dito na wala sa pera. Sa peer-reviewed na pag-aaral nina Gickel et al. (2025) sa Poultry Science, dalawang flock ang sinundan sa molt. Sa Lohmann Brown flock na pinamolt sa week 79, bumagsak ang lay mula 89 percent tungong 0 percent, at 65 percent pa rin pagkalipas ng pitong linggo, 24 na puntos sa ilalim ng baseline. Tumaas nang malaki ang keel bone fracture prevalence sa parehong flock, at ang sabi mismo ng mga may-akda ay nananatiling hindi tiyak kung nakakatulong ang induced molting sa bone health.

Hindi po ako beterinaryo at walang dosage at walang protocol sa page na ito. Kung molting ang pag-iisipan ninyo, sa LGU veterinarian iyan itanong, at bahagi ng tanong ang welfare finding sa itaas.

Ano ang madalas na namamali

1. Ang mali: Sinusukat ang tamang araw ng palitan sa edad ng inahin.

   Ito ang gawin: Sukatin sa presyo ng sako ninyo, at bago ang bawat batch ulitin ang sum.

   Apat na magkaibang petsa ang lumalabas sa iisang bird sa break-even table sa itaas, at ang tanging nagbago sa apat ay ang presyo ng feeds. Walang inilalathalang PH sack price, kaya walang default na sagot.

2. Ang mali: Inaasahan na bababa ang kinakain ng inahin habang bumababa ang itlog niya.

   Ito ang gawin: Ituring na fixed ang feeds kada araw at variable lang ang itlog.

   110 hanggang 118 g/bird/day ang nakalimbag sa Hy-Line Brown standard sa bawat week mula 28 hanggang 100. Hindi ito bumababa kahit isang beses sa table.

3. Ang mali: Hinihintay munang tumaba pa ang inahin bago ibenta.

   Ito ang gawin: Ibenta ayon sa itlog at sa presyo ng feeds, hindi ayon sa timbang.

   1,955 g ang Hy-Line Brown sa week 72 at 1,965 g sa week 100. Sampung gramo sa 28 weeks, samantalang 4.51 na percentage point ng flock ang namamatay sa parehong 28 weeks.

4. Ang mali: Itinuturing na libreng extension ang molting.

   Ito ang gawin: Kung magmomolt, sagutin muna ang welfare na tanong sa beterinaryo.

   Negatibo ang buong annual gain ng molting para sa Hy-Line Brown sa North Carolina tests, bawas na US$0.08 kada manok kada taon, at tumaas ang keel bone fracture prevalence sa dalawang flock nina Gickel et al. (2025).

Dumami ang inahin sa buong bansa, at hindi iyon paliwanag

46,181,221 na manok ang layer flock inventory ng PSA noong 01 Hulyo 2025, at 52,103,982 noong 01 Hulyo 2026. Dagdag na 12.83 percent sa loob ng labindalawang buwan.

Nasabi na sa pillar page na walang inilalathalang paliwanag ang PSA sa pagbagsak ng presyo ng itlog sa parehong panahon, na -10.6 percent, mula ₱7.54 tungong ₱6.74 per piece. Ganoon din ang inventory. Ang bago dito ay ang tukso na pagdugtungin ang dalawang linya, at hindi ko iyon gagawin. Imbento iyon at hindi datos.

May aktuwal namang sinasabi ang dami. Sa p. 7 ng roadmap, “a majority of the commercial egg layers are multiage production systems”. Hindi sabay-sabay na pinapalitan ang buong flock ng isang layer farm sa Pilipinas kundi paunti-unti, at iba iyan sa broiler na all-in-all-out. Hindi nawawalan ng itlog ang isang farm sa gitna ng palitan, at walang palitan sa kahit anong farm ang makikita sa national count.

Mula kailan bibilangin ang dalawang taon

“Replaced every two years.” Mula kailan?

Hindi sinasabi ng roadmap, at magkalayo ang dalawang basa. Kung mula sa pisa, 104 weeks ang edad ng manok sa araw ng palitan. Kung mula naman sa dating ng pullet sa layer house, sa week 17 nagtatapos ang rearing table ng Hy-Line at ng Lohmann, kaya nasa 121 weeks na ang manok sa araw ng palitan.

Sa week 100 tumitigil ang production table ng Hy-Line. Sa week 95 tumitigil ang performance data ng Lohmann. Kaya sa alinmang basa, ang huling 4 hanggang 21 weeks ng buhay ng isang Philippine layer ay nangyayari sa labas ng dulo ng bawat published standard na mahahanap mo. Walang hen-day figure doon. Walang feed intake. Walang body weight. Kung 121 weeks nga ang ibig sabihin, mas mahaba ng halos limang buwan ang Philippine practice kaysa sa pinakamahabang table na naisulat ninuman. Kung 104 naman, apat na linggo pa rin ang walang sagot.

Kaya iyan ang tanong na iiwan ko sa inyo, at hindi ko po ito kayang sagutin: mula kailan ba bilang ang dalawang taon ng DA? Isang linya sa isang cost and return analysis ang nagtatakda ng edad ng halos bawat commercial na inahin sa bansa, at hindi malinaw kung saan nagsisimula ang bilang.

Mga tanong na totoong tinatanong

Ilang taon bago palitan ang inahin?

Nasa Philippine Poultry Layer Industry Roadmap (2022-2040) ng DA ang tanging Philippine na numero, at ganito ang sinasabi nito tungkol sa replacement pullets ng isang commercial layer farm: "replaced every two years". Dalawang taon, o mga 104 weeks kung mula sa pisa bibilangin. Hindi naman sinasabi ng document kung mula kailan nga bibilangin. Sa isang bakuran, mas maaga o mas huli iyan depende sa presyo ng feeds ninyo: kapag mahal ang sako, mas maaga siyang titigil kumita.

Bumababa ba ang kinakain ng manok kapag tumanda na siya at kaunti na ang itlog? Buksan ang sagot

Hindi po. Sa Hy-Line Brown Performance Standards Guide ng Disyembre 2025, 110 hanggang 118 g/bird/day ang nakalimbag na feed intake sa bawat week mula 28 hanggang 100. Hindi ito gumagalaw kahit isang gramo sa standard, samantalang bumababa ang hen-day production mula 93.6 percent tungong 70.8 percent sa parehong stretch. Cage at controlled environment ang saklaw ng standard na iyan, hindi bakuran.

Sulit pa bang hintayin ang matandang inahin bago ibenta? Buksan ang sagot

Hindi na siya tataba habang hinihintay mo. Sa table ng Hy-Line Brown, 1,955 g ang body weight sa week 72 at 1,965 g sa week 100, kaya sampung gramo ang galaw sa loob ng 28 weeks. Sa parehong 28 weeks, umaakyat ang cumulative mortality mula 4.09 percent tungong 8.60 percent, kaya 4.51 na percentage point ng flock ang hindi na aabot sa araw ng benta. Itlog ang kinikita mo sa paghihintay, hindi timbang.

Mas mura ba kung pamoltingin na lang ang inahin kaysa bumili ng bagong pullet? Buksan ang sagot

Batay sa pinakamalinaw na naisukat, maliit ang ipinagkakaiba. Sa 38th at 39th North Carolina Layer Performance and Management Tests na iniulat nina Flock at Anderson (2016), ang buong naidagdag ng molting sa annual income over pullet and feed cost para sa lahat ng brown-egg strain ay US$0.37 kada manok kada taon, at para sa Hy-Line Brown ay negatibo, bawas na US$0.08. Amerika iyan, conventional cage, 2016, at US$4.00 ang assumed presyo ng pullet, kaya direksyon lang ang mababasa doon at hindi presyo sa Pilipinas. May kasamang welfare na tanong ang molting at sa beterinaryo iyan itatanong.

Mas sulit ba ang native na inahin kaysa commercial layer pagdating sa itlog? Buksan ang sagot

Depende kung per piece o per gramo ang bilang mo. Noong Hunyo 2026, ₱8.61 per piece ang native egg farmgate ng PSA at ₱6.74 per piece ang commercial, kaya mas mahal ang native kada itlog. Pero mga 41.36 g lang ang itlog ng Darag ayon sa breed information system ng DOST-PCAARRD, at 63.9 g ang average na itlog ng Lohmann Brown-Classic sa week 72. Per piece nananalo ang native. Per gramo hindi.