Paano Magsimula sa Pag-aalaga ng Manok

Sisiw ang unang binibili ng halos lahat ng nagsisimula. Iyon ang huling dapat bilhin.

Tatlong decision ang dapat tapos na bago dumating ang first batch, at magkakadikit ang tatlo. Anong klaseng manok ang sasagot sa tanong mo. Ilan ang kasya sa floor area mo, na sinusukat sa weight ng manok sa huling week at hindi sa size ng sisiw sa day one. At sino ang buyer mo. Kapag naunahan ka ng delivery ng sisiw sa tatlong iyan, hindi ka na po nagdedesisyon, sumusunod ka na lang sa kung ano ang na-deliver sa bahay mo.

Iyon ang laman ng page na ito: ang order ng tatlong decision, at kung alin sa mga number na kakailanganin mo ang may published na sagot dito sa Pilipinas.

Anong manok ang sasagot sa tanong mo?

Magkakaiba ang tanong ng bawat nagsisimula, at doon nakasalalay ang choice. May gustong malaman kung kikita ba. May gustong may fresh na itlog sa umaga na hindi na galing sa tindahan. Marami rin namang gustong i-test muna kung kaya nga bang bantayan ang buhay na hayop araw-araw bago maglabas ng malaking puhunan.

Magkakaiba rin ang haba ng sagot.

Nasa 30 hanggang 34 araw ang target harvest age para sa big bird na 1.7 kg pataas, ayon sa 16 open-sided grower na sinurvey nina Datuin et al. (2022). Target po iyon ng grower, hindi measurement na naitala ng kahit sino, at commercial contract grower silang lahat na may technical support sa likod. Kahit ganoon, isang month lang ang buong cycle at may masasabi ka na.

Mas mahaba ang native. Sa § 6.5 ng PNS/BAFS 262:2018, bawal i-harvest ang native chicken bago mag-90 araw kung free range ang ilalagay mo sa benta. Sa practice, umaabot ng apat na month bago sapat ang size.

Pinakamahaba ang layer. 139 araw bago umabot sa 50% production ang Hy-Line Brown ayon sa sariling performance standard nito, at cage housing at controlled environment ang sinukatan ng standard na iyon, hindi bakuran sa Pilipinas. Kumakain ang flock araw-araw sa buong stretch na iyon, at zero pa rin ang naibebenta.

Kaya kung “kaya ko ba ito” ang totoong tanong mo, broiler lang ang may sagot sa loob ng 90 araw. Nasa paano mag-alaga ng broiler ang buong daloy ng batch mula day-old hanggang harvest, nasa pag-aalaga ng native na manok ang mas mahabang version, at nasa pag-aalaga ng manok na pang-itlog ang side ng inahin.

Hindi ibig sabihin nito na broiler ang dapat mong alagaan habang-buhay. Mas mataas ng malaki ang farmgate ng native kaysa sa broiler noong Hunyo 2026, at may sarili itong market na hindi hinahabol ng malalaking farm. Ang punto lang, mabilis magsalita ang broiler, at kailangan mo ng mabilis na sagot sa first batch.

Ilan ang kasya sa bakuran mo?

Dalawang klase ng limit ang broiler row, at magkaibang unit ang dalawa: isang head count, isang weight. Kung alin ang unang maabot sa dalawa, iyon ang totoong binding limit mo. Mahalaga ang difference na iyan dahil lumalaki ang manok at hindi lumalaki ang floor. Sa 1.7 kg per bird, kung saan mismo ibinebenta ang broiler dito, doon eksaktong nagtatagpo ang dalawang limit. Kapag mas mabigat pa doon ang inabot mo, ang weight limit na ang nagbi-bind at mas kaunting manok ang kasya sa parehong floor area.

Ganito ang hitsura niyan sa totoong bakuran: 50 manok ang kasya sa 5 m² ng fixed na floor sa 1.7 kg per bird. Ang division na iyan, dito mismo sa page na ito ginawa. Walang flock-size table na naka-print sa standard, kaya sa akin ang arithmetic at sa BAFS ang dalawang limit.

May isang bagay tungkol sa standard na dapat mong alam bago mo ito sandalan. Para sa free range production ito isinulat. Walang naglathala ng density para sa ordinaryong closed coop sa bakuran, kaya substitution ang ginagamit dito at hindi exact na tugma. G-18, open iyan sa listahan ng kulang, at bukas pa rin kahit binasa nang buo ang limang Philippine standard at ang isang binding administrative order. Kapag nagdadalawang-isip ka sa dalawang measurement, ang mas maluwag ang piliin mo.

Iba naman ang sagot kung mobile ang coop mo kaysa kung permanente ito. Nasa laki ng kulungan, permanente o naililipat ang dalawang row na iyon nang magkatabi.

Ngayon, ang part na wala sa kahit anong standard: mas maliit ang first batch ng karamihan sa nagsisimula kaysa sa kayang tanggapin ng floor nila, at tama sila. Walang published na Philippine backyard mortality figure, backyard feed conversion o backyard growth curve, kahit kailan, para sa kahit anong breed at kahit anong scale. G-1, open iyan sa listahan ng kulang. Ibig sabihin, walang baseline na mapagbabatayan ng estimate mo sa first batch, at mas mura ang magkamali sa 20 manok kaysa sa 50.

Ano ang dapat nakatayo bago dumating ang sisiw?

May delivery date ang day-old chicks, at hindi hihintayin ng date na iyon ang construction mo. Sa first 24 hours sila pinakamahina, at hindi po iyon ang oras para maghanap ka ng extension cord.

Ganito ang dapat handa at na-test na bago ang delivery date:

• Heat na tumatakbo na, hindi bagong bukas. I-preheat ang brooder ilang oras bago ang delivery para hindi malamig ang floor at ang hangin sa loob.
• Chick guard sa paligid ng brooder. Mga 60 cm mula sa gilid ng heat source ayon sa Mississippi State University Extension, sa first three to four days lang, at tanggalin bago mag-day 7.
• Tubig na naabot ng lahat nang sabay. 2.54 cm ng water space per bird sa open trough, ayon sa Penn State Extension. Sabay-sabay dumarating sa inuman ang maliit na flock, hindi salitan gaya ng commercial house na may mechanical line.
• Feeder na hindi pagsisiksikan. 70 manok per tube feeder na 38 cm ang diameter, at 125 manok per bell drinker na 40 cm, ayon sa Ross Broiler Management Handbook ng Aviagen.
• Floor na tuyo, at bubong na hindi tumutulo. Basang lupa ang pinakamurang paraan para magsimula ang sakit sa isang batch, at biosecurity na ang tawag doon kahit wala pang sakit.

Maikli lang ang shopping list bago ang delivery: heat source at extra bulb, thermometer, chick guard, feeder at drinker na sapat sa count, at litter para sa floor. Wala sa lima ang may published na presyo sa bansa, kaya sa agrivet ninyo mismo ang canvass, at isulat mo ang date ng quote sa tabi ng amount.

Mabilis lumaki ang space requirement kada week, at hindi kasing bagal ng inaasahan. Sa Penn State Extension, 0.023 m² per chick sa week 1, 0.046 m² sa week 2 at 3, 0.070 m² sa week 4 at 5, at 0.093 m² mula week 6. US small-flock figures ang mga iyon, ginawang metric dito. Halos four times ang huli kaysa sa una, kaya masikip na sa week 4 ang brooder na kasyang-kasya noong week 1.

Nasa paano gumawa ng kulungan ng manok ang mismong construction, pati ang ventilation at ang haba ng feeder space per bird.

Ilang degree, at bakit hindi magkasundo ang dalawang schedule?

Dito madalas maligaw ang nagsisimula, at hindi naman dahil sa complicated ang tanong. Dalawang reliable na source ang nagbibigay ng dalawang magkaibang sagot, at ang difference mismo ang information.

Sa MSD Veterinary Manual, 29.4 hanggang 32.2 °C sa floor level sa day-old, ibinababa ng 2.8 °C kada week hanggang 21.1 °C, na naaabot sa week 5. Sa Mississippi State University Extension, 32.2 °C sa day-old, ibinababa ng 5 hanggang 7 °F kada week, at naaabot ang 21.1 °C sa dulo ng week 3. Two weeks ang gap ng dalawang schedule sa iisang tanong.

Huwag mo pong i-average ang dalawa para lumabas ang gitna. Walang middle schedule na inilathala ninuman.

May isang Philippine figure naman, pero makitid ang scope: sa experiment nina Pediongco at Simbulan (2025) sa Pampanga State Agricultural University, 31 °C plus-minus 1 °C ang ambient requirement sa brooding ng native chicks, at nagkukumpulan ang sisiw hindi lang kapag mababa sa 31 °C kundi pati kapag lampas 75% ang humidity. Isang experiment po iyon sa isang institution at native chicks ang sinukat, hindi national standard.

Ang mas mahalaga sa bakuran: hindi ang heating ang problema mo pagkalipas ng ilang week kundi kung kailan titigil. Nasa 26.6 °C ang mean annual temperature ng Pilipinas ayon sa PAGASA, 25.5 °C ang coolest month at 28.3 °C ang warmest. Nasa level na iyon o lampas pa ang week 3 target ng dalawang schedule, kaya kung kailan patayin ang ilaw ang totoong tanong dito, hindi kung paano magdagdag ng heat.

At isang bagay na hindi mo makikita kahit saan: walang naglathala ng watts per chick. Walang veterinary manual, walang extension service, walang breed company. Kaya ang sisiw ang tinitingnan mo, hindi ang bombilya. Nagkukumpulan sila sa ilalim ng heat source kapag malamig. Kumakalat sila sa dingding at humahangos kapag mainit. Pantay ang kalat at maingay nang bahagya kapag tama ang setting.

Anong feeds, at kailan lilipat?

Nakasulat sa sack mismo kung starter, grower o finisher ang hawak mo, at tatlo lang naman iyon sa broiler. Naiiba ang layer, may sariling ladder ito mula chick booster hanggang layer mash, at mas mahaba dahil mas matagal ang runway bago mangitlog ang manok.

Huwag mong huhulaan kung kailan lilipat. Nasa likod mismo ng sako ang day range o week range para sa product na binili mo, at nag-iiba ito kada brand, kaya walang iisang calendar na tama sa lahat ng feeds. Basahin mo rin ang withdrawal period kung may kasamang gamot ang product, dahil nakasulat doon kung ilang araw bago ang benta dapat itigil.

Isang bagay na madalang itanong sa dealer: ilang kilo ang sako. Magkaiba ang 25 kg at ang 50 kg na sako at magkalapit lang ang price per kilo nila, kaya magkamukha ang dalawang quote na hindi naman pareho. Ang pagpapalit ng per-kilo at per-sack ang pinakakaraniwang arithmetic error sa backyard poultry dito, at plausible ang lalabas na sagot, kaya hindi mo mapapansin ang mali.

Bago ka magbayad, i-check mo kung registered ang product sa regulator. May pampublikong product registry ang BAI, at nasa feeds ng manok kung paano ito hanapin, kung ano ang binabasa mo sa label, at kung bakit hindi price list ang registry na iyon kahit alam ng regulator ang bawat produktong ibinebenta sa bansa. Kung magkano naman ang lalabas kada buwan sa maliit na flock, nasa magkano ang feeds kada buwan ang kilo bago ang piso.

Ilan ang mamamatay, at ano ang gagawin mo?

Walang nagsasabi nito sa nagsisimula, kaya sasabihin ko. May mamamatay, at normal iyon kahit sa magaling na grower.

Ang pinakamalapit na sourced na figure: 94 hanggang 95% livability sa big bird sa open-sided housing, ayon sa parehong survey nina Datuin et al. (2022). Target po iyon ng grower at hindi measurement, at sinabi rin ng paper na 33% ng grower ang umaamin na paminsan-minsan lang, o hindi talaga, naaabot ang target nila. Commercial contract grower silang lahat, may technical support, may supervised na supply ng sisiw at feeds.

Wala pong bakuran sa survey na iyon, at wala rin sa kahit anong ibang study. Kaya kapag may nagsabi sa iyo ng exact na percent ng mortality sa bakuran mo, tanungin mo kung saan galing ang number na iyon.

Habang wala ang figure na iyon, huwag mong ilalagay sa plano mo ang full count ng binili mo. At alamin mo bago pa dumating ang sisiw kung sino ang tatawagan kapag maraming namatay nang sabay, dahil hindi Google ang sagot sa ganoong situation. Ang Municipal o City Agriculture Office ninyo ang unang tawag, at nasa mga karaniwang sakit ng manok kung kailan iyon nagiging tawag at hindi na paghihintay.

May pangalawang gastos ang namatay na manok na hindi lumalabas sa kahit anong costing: nakain na nito ang feeds hanggang sa araw na namatay siya. Walang published na mortality timing curve para sa Pilipinas, kaya kulang ang feed bill ng bawat batch costing sa bansa, kasama na ang mga nandito mismo sa site na ito.

Kanino mo ibebenta, at kailan mo dapat alam iyon?

Nalalaktawan ang tanong na ito, at ito naman ang pinakamadaling sagutin bago pa magsimula. Isang lakad lang sa palengke at isang afternoon ng pagtatanong.

Tatlong magkaibang negosyo ang viajero, ang tindero sa palengke at ang kapitbahay na bibili ng dalawang manok. Tatlong magkaibang presyo iyon at tatlong magkaibang volume ng oras mo. Ang viajero, kukunin ang buong batch sa isang araw sa mas mababang presyo. Ang direct selling, pinakamataas ang kita per bird at ikaw ang gagawa ng lahat ng trabaho. Piliin mo bago ka bumili ng sisiw, dahil ang buying schedule ng viajero ang susundin mo at hindi ang sa iyo.

Mag-ingat din sa presyong dadalhin mo sa plano. Dalawang farmgate series ang published ng PSA para sa parehong buwan: ₱150.31/kg liveweight sa Household survey at ₱118.69/kg liveweight sa Commercial Establishment survey, parehong Hunyo 2026. Hindi mali ang alinman at walang isa sa dalawa ang tinatawag na national price ng broiler. Ang Household ang naglalarawan sa bakuran. May sariling pahina kung bakit magkalayo ang dalawa.

At ang ₱213.24/kg na nakikita mo sa retail ng dressed chicken noong Hulyo 2026, hindi mo po iyon presyo. Dressed iyon at buhay ang binebenta mo, at walang institusyon sa Pilipinas na naglalathala ng dressing percentage, kaya hindi puwedeng ikonekta ang dalawa sa kahit anong direction.

Magkano ang ilalabas bago may pumasok?

Isang linya sa buong listahan ng puhunan ang may published na presyo sa bansa: ang sisiw. ₱33.50 per head ang day-old chick sa BAI price monitoring noong linggo ng 13 Hulyo 2026, kaya ₱1,675 ang 50 piraso. Integrator at wholesale farmgate iyon, hindi presyo sa counter ng dealer mo, at mas mataas ang sisingilin sa iyo nang amount na walang nag-publish. G-16, partial iyan sa listahan ng kulang: sarado na ang farmgate half, bukas pa rin ang half na kailangan ng bumibili ng 50.

Ang natitira, wala. Walang published na sack price ng feeds mula kahit anong agency o feed mill, G-15, open. Ang published ng BAI, 15 feed ingredients kada linggo sa PHP per kilo, wholesale level, at hindi puwedeng pagsama-samahin ang mga iyon para maging sako. Walang published na presyo ang vaccine at biologics, G-5, open. Walang presyo ang materials sa kulungan at ang point-of-lay pullet.

Nasa magkano ang puhunan sa 50 broiler ang buong build-up nang piso-piso, kasama ang exact na butas na iniwang bukas doon sa halip na punuan ng hula.

Dalawa sa bawat limang manok sa bansa, nasa bakuran

Kapag naisip mong ikaw lang ang gumagawa nito nang paisa-isa, hindi po totoo iyon, at may national record na nagpapatunay.

Noong 1 Hulyo 2026, 228,489,122 birds ang national chicken flock at 89,298,658 nito ang nasa holdings na 500 manok pababa, ang smallhold threshold mismo ng PSA. 39.1 percent iyon. Dalawa sa bawat limang manok sa Pilipinas, nasa maliit na tagapag-alaga at hindi sa commercial farm.

Isang bagay lang ang sinasabi ng figure na iyan, at mas mabuting maging malinaw: normal ang ginagawa mo, hindi kakaiba. Hindi nito sinasabi na kikita ka. Iba ang tanong na iyon, may sariling sagot ang bawat klase ng manok, at nandoon sa presyo ng manok at feeds ang 16 na taon ng record kung saan mo ito titingnan.

Kailan hindi ka dapat magsimula ngayon

May mga handa nang bumili na hindi pa handang magsimula, at mas mura ang maghintay ng isang buwan kaysa sa mawalan ng buong batch.

Huwag ka munang bumili kung wala kang floor na nananatiling tuyo kapag umulan nang tatlong araw. Hindi quality ng kulungan ang usapin doon, kundi kung mabubuhay ba ang batch. Huwag ka rin munang bumili kung wala ka pang naisip na buyer, dahil patuloy na kumakain ang manok na umabot na sa timbang at wala pang bumibili. At huwag ka munang bumili kung may sampung araw sa susunod na buwan na walang tao sa bahay ninyo sa umaga, dahil ang brooder ang part ng batch na hindi puwedeng hintayin hanggang hapon.

Wala sa tatlo ang permanent na hadlang. Naaayos lahat sa loob ng ilang week, at mas mabuting ayusin bago ang delivery kaysa habang nandiyan na ang sisiw.

Apat na paunang pagkakamali, at ang palit sa bawat isa

1. Ang mali: Binili muna ang sisiw, tapos itinayo ang kulungan.

   Ito ang gawin: Tapos na at nasubukan na ang kulungan at ang brooder bago mag-order ng petsa ng delivery.

   May petsa ang dating ng day-old chicks at hindi ito naghihintay. Sa unang araw sila pinakamahina.

2. Ang mali: Ang bilang ng sisiw ang sinukat sa laki ng sahig sa araw ng dating.

   Ito ang gawin: Sa timbang ng benta sukatin. Sa 17 kg/m² ng PNS/BAFS 262:2018, 50 broiler ang kasya sa 5 m² sa 1.7 kg.

   Lumalaki ang manok, hindi ang sahig. Sa 1.7 kg nagtatagpo ang bird count limit at ang weight limit, at pagkatapos noon ang bigat na ang humihigpit.

3. Ang mali: Ginamit ang presyo sa palengke bilang inaasahang kita.

   Ito ang gawin: Ang PSA Household farmgate ang basahin, ₱150.31/kg liveweight noong Hunyo 2026, at hindi obligado ang bibili sa iyo doon.

   Dressed at retail ang ₱213.24/kg, buhay ang ibinebenta mo, at walang inilathalang Philippine dressing percentage na magkokonekta sa dalawa.

4. Ang mali: Inasahan ang eksaktong porsiyento ng mortality na nabasa sa isang blog.

   Ito ang gawin: Huwag ilagay sa plano ang buong bilang ng binili, at alamin ang tatawagan bago dumating ang sisiw.

   94 hanggang 95% na livability ang target ng mga open-sided grower kina Datuin et al. (2022), at commercial grower silang lahat. Walang backyard figure kahit saan, G-1 open.

Kaya ganito ang totoong order. Sukatin ang floor. Piliin ang manok na sasagot sa tanong mo sa timeline na kaya mong hintayin. Hanapin ang buyer. Itayo at i-test ang kulungan at ang brooder. Saka mag-order ng sisiw, sa count na kasya sa floor sa araw ng benta at hindi sa delivery date.

Nasa archive ng presyo ang bawat peso figure na binanggit dito, may date at may source, at nasa listahan ng kulang ang mga hindi ko masasagot.

Ang iba pang basahin sa cluster na ito

Ang batch

Paano mag-alaga ng broiler, day-old hanggang benta Basahin ang buong gabay

Ang buong daloy ng isang batch: ang brooder, ang paglipat ng feeds, ang densidad sa kulungan, at ang araw ng benta.

mga 30 hanggang 34 araw kada batch

Ang puhunan

Magkano ang puhunan sa 50 broiler? Basahin ang buong gabay

Kilo muna bago piso. Mga 128 hanggang 156 kilo ng feeds ang kakainin bago umabot sa 1.7 kg, at doon mo ilalagay ang quote ng dealer mo.

ang butas sa feed price, iniwang bukas

Ang kulungan

Paano gumawa ng kulungan ng manok Basahin ang buong gabay

Ang sukat, ang harap, ang bubong at ang hangin, at kung gaano kalaki ang brooder kada linggo bago mo ito itayo.

bentilasyon ang unang desisyon, hindi ang pader

Ang puhunan

Magkano ang puhunan sa pagsisimula Basahin ang buong gabay

Broiler, native o layer bilang unang alaga, at bakit hindi ang laki ng puhunan ang dapat pumili kundi kung gaano katagal itong mawawala sa kamay mo.

isang linya lang ang may published na presyo

Mga tanong na totoong tinatanong

Paano magsimula sa pag-aalaga ng manok?

Tatlong bagay ang sagutin bago ka bumili ng sisiw. Una, anong manok, dahil iba-iba kung kailan ka may masasabing sagot: mga 30 hanggang 34 araw ang broiler, hindi bababa sa 90 araw ang native kung free range ang ibebenta mo, at 139 araw ang layer bago pumasok sa 50% production. Pangalawa, ilan ang kasya sa floor area mo sa araw ng benta at hindi sa araw ng dating. Pangatlo, sino ang bibili.

Ilang manok ang dapat simulan ng baguhan? Buksan ang sagot

Sukatin mo muna ang floor. Sa PNS/BAFS 262:2018 § 6.3.1, 10 broiler/m² o 17 kg/m² sa fixed na gusali, alin man ang mauna, at 6/m² sa layer at sa native. Umaabot sa 50 broiler ang 5 m² sa 1.7 kg na timbang ng benta. Mas maliit ang unang batch ng karamihan, at may dahilan: walang inilathalang Philippine backyard mortality figure na mapagbabatayan ng plano.

Anong manok ang pinakamadaling simulan? Buksan ang sagot

Broiler, kung gusto mong malaman kung kaya mo ba ang araw-araw na pag-aalaga. Nasa 30 hanggang 34 araw ang target na edad ng benta sa open-sided housing ayon sa survey nina Datuin et al. (2022) sa 16 na grower, kaya isang batch pa lang, alam mo na. Wala pang naibebentang itlog ang layer sa day 90, at lumalaki pa ang native.

Magkano ang puhunan sa pagsisimula ng pag-aalaga ng manok? Buksan ang sagot

Isang linya lang sa listahan ang may published na presyo sa Pilipinas: ang day-old chicks sa BAI monitoring, ₱33.50 per head noong linggo ng 13 Hulyo 2026, at integrator at wholesale level pa iyon. ₱1,675 ang 50 sisiw sa figure na iyon, at mas mataas ang sisingilin ng dealer. Walang published na presyo ang sako ng feeds, ang materyales sa kulungan at ang bakuna.